Đánh giá khả năng trả nợ là quan trọng nhất khi đầu tư vào trái phiếu

09/07/2021 11:28

Khi đầu tư vào trái phiếu, dù doanh nghiệp có lãi gấp nhiều lần thì lợi nhuận của bạn vẫn là lãi suất cố định doanh nghiệp cam kết khi đi vay. Bạn không được thực sự hưởng lợi khi lợi nhuận của doanh nghiệp tăng như trong trưởng hợp cổ phiếu. Do vậy, khi đầu tư trái phiếu việc đánh giá lợi nhuận của doanh nghiệp cao hay thấp không quan trọng bằng việc liệu doanh nghiệp có khả năng chắc chắn trả nợ hay không.

Theo nguồn tin từ báo chí, chỉ nửa đầu năm 2019, gần 117.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đã được phát hành thành công, 74,3% so với cùng kỳ năm 2018. Nhóm phát hành trái phiếu chủ yếu là ngân hàng thương mại (34,1%), bất động sản (14%), chứng khoán (4,2%), nhóm doanh nghiệp khác (47,7%).

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát triển là tín hiệu vừa mừng vừa lo với các cơ quan quản lý nhà nước. Mừng vì nền kinh tế có thêm kênh để huy động vốn từ dân cư vào sản xuất kinh doanh chứ không phụ thuộc vào ngân hàng. Lo vì lượng trái phiếu phát hành ồ ạt và một phần không nhỏ được bán cho nhà đầu tư không chuyên nghiệp, nếu doanh nghiệp đi vay không trả được nợ thì hệ quả cho xã hội sẽ rất xấu. Nếu cấm thì kinh tế không phát triển được mà nếu không cấm thì chưa biết sẽ quản lý như thế nào.

Trong trường hợp xảy ra, tốt nhất bạn hãy tự trang bị cho mình kiến thức hiểu biết để tự vệ bản thân. Vấn đề này mình đã từng giải thích cho các bạn trước đây, trong bài viết này, mình sẽ giải thích cụ thể hơn để các bạn hiểu.

Những phân tích sơ bộ sau có thể giúp bạn định hình được nhanh chóng và tương đối chính xác về tổ chức phát hành trái phiếu:

- Business:

+ Đây là doanh nghiệp có lịch sử kinh doanh lâu đời hay là doanh nghiệp mới thành lập? Những thương hiệu lớn khi đi vay họ có nhiều cái để mất, các công ty mới thành lập sẽ cần xem xét nhiều điểm hơn. + Ngành nghề của doanh nghiệp có tạo ra dòng tiền thường xuyên hay không? Những doanh nghiệp bất động sản sẽ phụ thuộc vào tiến độ dự án hay chu kỳ kinh tế?

+ Doanh nghiệp có nằm trong số những doanh nghiệp có khả năng sống sót cuối cùng trong ngành hay không? Doanh nghiệp có khả năng sống sót cuối cùng không nhất thiết luôn là doanh nghiệp có mức lợi nhuận hay mức tăng trưởng cao nhất, đơn giản chỉ là nếu có một cuộc chiến cạnh tranh về giá thành thì đó là doanh nghiệp có khả năng sống sót cuối cùng.

+ Mô hình kinh doanh có dễ hiểu hay không? Những doanh nghiệp đa ngành/nghề và/hoặc cơ cấu công ty con/liên kết chằng chịt, ciw cấu cổ đông phức tạp kém minh bạch là những doanh nghiệp chỉ có một ngành nghề cốt lõi với cấu trúc đơn giản.

- Management: Ban lãnh đạo công ty có ảnh hưởng quyết định đến bất kỳ mối hợp tác làm ăn hay đầu tư nào vào Công ty nào đó, vì vậy hãy giành thời gian tìm hiểu về họ.

+ Sưu tầm tất cả thông tin chính thức và không chính thức về ban lãnh đạo Công ty: Ngoài các thông tin qua phương tiện truyền thông, cách tốt nhất để tìm hiểu về một công ty là nói chuyện với một vài nhân viên công ty đó. Có rất nhiều tiêu chí có thể đánh giá về ban lãnh đạo, với Trái phiếu hãy tập trung vào chuyện họ có phải người giữ chữ tín hay không, có tư tưởng quản lý minh bạch không, có phải người lãnh đạo đtặ quyền lợi của khách hàng lên trên không?

+ Tầm nhìn và định hướng chiến lược của doanh nghiệp có rõ ràng hay không hay chỉ tập chung vào lợi nhuận ngắn hạn? Trái phiếu là khoản nợ dài hạn, vì vậy cần hiểu rõ tiền bạn đưa cho doanh nghiệp nhằm mục địch gì?

+ Ban lãnh đạo có lịch sử chứng minh được khả năng thực thi chưa? Những việc ban lãnh đạo công ty đã thực hiện được trong quá khứ là một dữ liệu giúp bạn có thể đánh giá xác xuất thành công của các dự án trong tương lai.

+ Văn hóa doanh nghiệp có mạnh và hướng tới những giá trị xã hội rõ ràng hay không? Văn hóa doanh nghiệp là câu chuyện bàn cả ngày không hết. Những doanh nghiệp có giá trị xã hội rõ ràng, được khách hàng và nhân viên yêu quý, tìn nhiệm luôn là các doanh nghiệp đáng tin cậy hơn.

- Finance: Đây là yếu tố quan trong có tính thực chứng, dù Business hay Management có tốt mà thực chứng trên số liệu tài chính không an toàn thì bạn cũng nên cẩn thận. Những chỉ số tài chính sau bạn sẽ cần tìm hiểu.

+ Phương án trả nợ: Đây là điểm trọng yếu cần hiểu trước khi đầu tư trái phiếu doanh nghiệp. Đây là một chủ đề có rất nhiều điểm cần bàn. Mình sẽ tách ra thành một bài viết khác để thảo luận.

+ Lịch sử doanh thu và lợi nhuận: Nếu vẽ một đồ thị thì lịch sử kinh doanh và lợi nhuận của Công ty sẽ như thế nào: Đi lên, đi ngang, có dạng đồ thị hình Sin hay cắm xuống. Cần tìm hiểu kỹ tại sao lợi nhuận của doanh nghiệp đi xuống, nguyên nhân do chủ quan hay khách quan, dòng tiền vào, ra có phù hợp hay chưa...

+ Debt/EBITDA: Tỷ lệ nợ/Lợi nhuận trước thuế và khấu hao (EBITDA). EBITDA là nguồn trả nợ của doanh nghiệp. Debt/EBITDA = 5 có thể hiểu là với EBITDA hiện tại doanh nghiệp cần 5 năm để trả nợ hết các khoản nợ hiện tại. Vậy nếu doanh nghiệp muốn phát hành trái phiếu 3 năm thì bạn nên tìm hiểu kỹ lưỡng và cẩn trọng ngồn trả nợ.

+ Còn nhiều chỉ số tài chính khác về cơ cấu nguồn vốn, tài sản, tính cân đối của nguốn vốn... để đánh giá chuyên sâu hơn. Bài viết này của mình không nhằm mục đích dạy phương pháp phân tích tài chính, mình làm bên trái phiếu nên muốn giúp các bản hiểu hơn về sản phẩm. Có dịp mình sẽ nói sâu hơn về chủ đề này.

Tóm lại, đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp là điểm trọng yếu để bạn quyết định có cho doanh nghiệp vay hay không. Bạn cần quan tâm đến tổng thể các yếu tố về Business - Management - Finance.

Bài viết này đưa cho bạn vài gợi ý để chuẩn đoán nhanh tình hình doanh nghiệp. Nó không phải là phương pháp toàn diện để đánh giá về khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Tuy nhiên, những chỉ tiêu sơ bộ này cũng sẽ giúp các bạn phân loại tương đối rõ ràng về các doanh nghiệp đang phát hành trái phiếu trên thị trường để từ đó có đánh giá đúng đắn về mức độ rủi ro. Ít nhất thì bạn cũng sẽ biết được trường hợp nào nên tránh hoặc trường hợp nào nên yêu cầu lãi suất cao hơn để bù đắp rủi ro.

Tin liên quan
Tin đọc nhiều trong tháng
Chân dung tập đoàn tỷ đô huy động trái phiếu lãi suất 13%/năm

Phát hành trái phiếu với lãi suất khủng 13%, APEC Group đang dẫn đầu cuộc đua huy động vốn từ trái phiếu.

IDJ định hướng tập trung phát triển mạnh bất động sản công nghiệp trong năm 2021

Theo định hướng này, ngày 29/12/2020, HĐQT CTCP Đầu tư IDJ Việt Nam (HNX: IDJ) đã thông qua nghị quyết về việc nâng tỷ lệ sở hữu tại CTCP Đầu tư APEC Thái Nguyên - chủ đầu tư khu công nghiệp Điềm Thụy lên 25%.